3 lata ago
Lata 70. XX wieku to dekada, która na zawsze odmieniła rynek rowerowy w Stanach Zjednoczonych, a w pewnym stopniu i na świecie. To czas tak zwanego boomu rowerowego, okresu niespotykanego wcześniej wzrostu popularności rowerów. Ale jakie marki rowerów dominowały w tym przełomowym czasie? I co właściwie stało za tym nagłym zainteresowaniem dwukołowcami?
Przyczyny boomu rowerowego – więcej niż tylko kryzys paliwowy
Wielu ludzi błędnie łączy boom rowerowy z kryzysem naftowym z 1973 roku. Embargo na ropę naftową OPEC rzeczywiście wpłynęło na sytuację na stacjach benzynowych, ale, jak pokazują dane sprzedażowe, boom rowerowy rozpoczął się na dobre już wcześniej. Co więc było prawdziwym motorem tego zjawiska?
Jednym z kluczowych czynników, jak wskazuje Frank Berto w swoim artykule z 2000 roku, była moda na rowery typu muscle bike w latach 60. Te charakterystyczne rowery, znane również jako „high-rise”, „wheelie bike” czy „Sting-Ray”, przyciągnęły do jazdy na rowerze rzesze dzieci. Co ważne, wiele z tych dzieci pozostało przy rowerach także w późniejszym wieku, kiedy w normalnych okolicznościach prawdopodobnie przesiadłyby się do samochodów.

Młodzież wychowana na rowerach typu muscle bike naturalnie przeszła do kolejnego etapu – rowerów 10-biegowych. Te „wyścigowe” maszyny, jak na tamte czasy, zaczęły pojawiać się na rynku w coraz większej liczbie, stając się symbolem boomu rowerowego.
Kolejnym ważnym czynnikiem była kondycja ekonomiczna pokolenia baby boom. Liczebność tego pokolenia sama w sobie miała ogromny wpływ na trendy. Baby Boomers, wchodząc w wiek nastoletni i młodość, byli bardziej niezależni finansowo niż poprzednie pokolenia, dysponując większymi dochodami rozporządzalnymi, które mogli przeznaczyć na dobra luksusowe. Rowery okazały się jednym z tych dóbr, na które chętnie wydawali pieniądze.
Nie można też pominąć elementu kontrkultury. Poprzednie pokolenia, establishment, bardzo mocno identyfikowały się z samochodem – ostatecznym symbolem statusu w Ameryce. Młodsze pokolenie zaczęło kwestionować te priorytety. Wzrastała świadomość ekologiczna, a rower idealnie wpisywał się w ten idealizm. Pierwszy Dzień Ziemi w kwietniu 1970 roku to nie przypadek. Rower stał się ekscytującą alternatywą dla młodych ludzi.
Rynek rowerowy przed i w trakcie boomu – rewolucja w kategoriach
Boom rowerowy całkowicie przemodelował amerykański rynek rowerowy. Do tego czasu rower był postrzegany głównie jako zabawka dla dzieci. Niewielu dorosłych jeździło na rowerze po zdobyciu prawa jazdy. Rynek amerykański był zdominowany przez rowery dziecięce – z kołami 16 i 20 cali dla młodszych dzieci (4-9 lat), rowery 24-calowe dla starszych dzieci (9-12 lat) oraz 26-calowe rowery o średniej lub dużej wadze dla nastolatków. Kategoria „lekkich” rowerów, przeznaczona dla starszych nastolatków i dorosłych, była definiowana przez koła 26-27 cali z oponami o szerokości mniejszej niż 1 ¾ cala. Rowery wielobiegowe, zarówno z przerzutkami zewnętrznymi, jak i wewnętrznymi, często były cechą charakterystyczną tej kategorii. Przed boomem rowerowym kategoria rowerów lekkich stanowiła zazwyczaj nie więcej niż 10% sprzedaży.
W latach 60., wraz z modą na rowery typu muscle bike, kategoria rowerów 20-calowych gwałtownie wzrosła, ale kosztem segmentu 24-calowego, który mocno ucierpiał. W czasie boomu kategoria rowerów lekkich eksplodowała, osiągając 37% w 1971 roku i szczyt 73% w 1974 roku. Nawet po zakończeniu boomu rowery lekkie nadal stanowiły od 40% do 50% rynku.
Marki rowerów popularne w latach 70. – dominacja i zmiany
Gdy sprzedaż rowerów gwałtownie wzrosła na początku dekady, rynek nie był przygotowany na tak duży popyt. Znane marki rowerowe, takie jak Schwinn, Raleigh, Peugeot i inne, pracowały na pełnych obrotach, ale to nie wystarczało. Producenci komponentów, głównie z Europy, również nie byli w stanie sprostać zapotrzebowaniu. Niektórzy producenci, w celu zwiększenia produkcji, obniżali jakość, inni szukali nowych źródeł zaopatrzenia. Wtedy na scenę wkroczyły japońskie firmy.
Schwinn jest doskonałym przykładem zmian, które zaszły. Z zamówieniami przewyższającymi moce produkcyjne, Schwinn zaczął importować rowery z Japonii, oznaczone jako „Schwinn Approved”, produkowane przez Bridgestone lub National Mfg/Panasonic. Amerykańskie 10-biegowe rowery Schwinn, takie jak Varsity i Continental, były bestsellerami. Miały ciężkie ramy „electro-forged” (spawane błyskawicznie), jednoczęściowe stalowe korby „Ashtabula” i przerzutki Huret Allvit. Continental był droższy od Varsity, oferując w zamian rurkowe widełki zamiast płaskich, kutych widełek Varsity. Japoński Schwinn World Traveler miał ramę ze stalowymi mufami i przerzutki Shimano. Był wyceniony podobnie lub nieco niżej niż Varsity, lżejszy i lepiej działał. Schwinn nie zareagował na rosnącą konkurencję z Japonii, kontynuując produkcję modeli takich jak Varsity bez większych zmian aż do lat 80.
Podobnie, gdy europejscy producenci komponentów, tacy jak Huret, Simplex i inni, nie byli w stanie zaspokoić popytu, firmy takie jak Sugino, Shimano i SunTour wkroczyły na rynek, oferując często lepsze komponenty za te same pieniądze. Przerzutka Shimano Lark, o konstrukcji podobnej do Simplex Prestige, była całkowicie stalowa (w przeciwieństwie do plastikowego Simplexa), trwalsza i bardziej niezawodna. Przerzutka SunTour kosztowała mniej niż Huret Allvit i działała lepiej niż cokolwiek innego w tamtym czasie.
Producenci rowerów, tacy jak Fuji, Nishiki i inni, znaleźli wielu nabywców skłonnych wypróbować japońską markę i byli zadowoleni z tego, co otrzymali. Rynek amerykański otworzył się na japońskie marki, które okazały się jednymi z najlepszych ofert w tamtej erze w niższych i średnich segmentach cenowych (gdzie koncentrowała się większość sprzedaży boomu rowerowego) – oferując najlepszą wydajność i niezawodność za te pieniądze. Kiedy boom zakończył się w 1975 roku, firmy, które przetrwały, były w dobrej pozycji, aby zwiększyć swój udział w rynku, ostatecznie dominując nad markami europejskimi.
Koniec boomu i jego długotrwałe skutki
Boom rowerowy nie trwał wiecznie. Już w 1975 roku sprzedaż drastycznie spadła. Wiele nowo powstałych firm rowerowych nie przetrwało. Jednak skutki boomu rowerowego były trwałe. Ameryka stała się dużym rynkiem dla rowerów wielobiegowych w stylu „dla dorosłych”. Japońskie firmy zdobyły silną pozycję na rynku, wypierając ugruntowane marki europejskie, zarówno w zakresie komponentów, jak i całych rowerów.
Po zakończeniu boomu sprzedaż rowerów w USA powróciła do stopniowego trendu wzrostowego. Wzrost przyspieszył na początku lat 80., kiedy rowery górskie stały się kolejnym hitem. W latach 90. liczby sprzedaży osiągnęły, a nawet przekroczyły poziomy z szczytu boomu w latach 70.
Najczęściej zadawane pytania o rowery z lat 70. i boom rowerowy
- Co to był boom rowerowy?
- Boom rowerowy to okres gwałtownego wzrostu popularności i sprzedaży rowerów w Stanach Zjednoczonych w latach 70. XX wieku.
- Jakie były główne przyczyny boomu rowerowego?
- Do głównych przyczyn zalicza się modę na rowery typu muscle bike w latach 60., wzrost liczebności i zamożności pokolenia baby boom oraz rosnącą świadomość ekologiczną i kontrkulturę.
- Jakie marki rowerów były popularne w latach 70.?
- Popularne marki to między innymi Schwinn, Raleigh, Peugeot, a także japońskie marki takie jak Bridgestone, National/Panasonic (Schwinn Approved), Fuji i Nishiki. Wzrósł także udział japońskich producentów komponentów, takich jak Shimano, SunTour i Sugino.
- Jak boom rowerowy zmienił rynek rowerowy?
- Boom rowerowy spowodował przesunięcie preferencji z rowerów dziecięcych na lekkie rowery dla dorosłych. Wzrosła popularność rowerów 10-biegowych. Japońskie marki zyskały znaczącą pozycję na rynku amerykańskim.
- Czy kryzys paliwowy z 1973 roku był główną przyczyną boomu rowerowego?
- Kryzys paliwowy mógł mieć pewien wpływ, ale boom rowerowy rozpoczął się już wcześniej. Moda na rowery, czynniki demograficzne i zmiany kulturowe miały większe znaczenie.
Podsumowując, lata 70. to fascynujący rozdział w historii kolarstwa. Boom rowerowy, napędzany różnymi czynnikami, wprowadził na ulice miliony nowych rowerzystów i na zawsze zmienił oblicze rynku. Marki takie jak Schwinn, Raleigh i Peugeot, a także dynamicznie rozwijające się japońskie firmy, odegrały kluczową rolę w tym rowerowym przełomie.
eśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Popularne marki rowerów w latach 70. i boom rowerowy, możesz odwiedzić kategorię Kultura i Społeczność Rowerowa.
