7 lat ago
Kiedy myślimy o historii roweru, często zastanawiamy się, kto stoi za genialnym pomysłem dodania pedałów do tego dwukołowego pojazdu. Choć historia jest pełna różnych wynalazców i udoskonaleń, nazwisko Kirkpatricka Macmillana często pojawia się jako pierwsze w kontekście roweru napędzanego pedałami.
Kim był Kirkpatrick Macmillan?
Kirkpatrick Macmillan urodził się 2 września 1812 roku w Keir, w regionie Dumfries and Galloway w Szkocji. Był szkockim kowalem, zawodem, który niewątpliwie wpłynął na jego późniejsze wynalazki. Zmarł 26 stycznia 1878 roku w tym samym regionie.
Inspiracja i powstanie wynalazku
Macmillan, syn kowala, od młodości pracował w różnych zawodach, zanim w 1824 roku dołączył do warsztatu ojca. Około tego czasu, jak głosi opowieść, zobaczył drezynę, rodzaj wczesnego roweru biegowego, i postanowił zbudować własną. Szybko zdał sobie sprawę, jak radykalnym ulepszeniem byłoby umożliwienie poruszania się bez odpychania się nogami od ziemi.
Pracując w swojej kuźni, około 1839 roku ukończył swój nowy pojazd. Ten pierwszy rower z pedałami był napędzany poziomym ruchem posuwisto-zwrotnym stóp na pedałach. Ruch ten był przenoszony na korby na tylnym kole za pomocą łączników. Maszyna była niezwykle ciężka, a wysiłek fizyczny wymagany do jazdy musiał być znaczny. Niemniej jednak Macmillan szybko opanował sztukę jazdy po nierównych wiejskich drogach i wkrótce przyzwyczaił się do pokonywania 14-milowej trasy do Dumfries w niecałą godzinę.
Pierwsza jazda i incydent w Glasgow
Kolejnym wyczynem Macmillana była 68-milowa podróż do Glasgow w czerwcu 1842 roku. Podróż zajęła mu dwa dni i zakończyła się mandatem w wysokości pięciu szylingów za spowodowanie lekkiego urazu u małej dziewczynki, która wbiegła mu na drogę. Ten incydent, opisany w gazecie z Glasgow w 1842 roku, wspominał o anonimowym „dżentelmenie z Dumfries-shire... dosiadającym welocypedu... pomysłowej konstrukcji”, który potrącił pieszego w Gorbals.
Kontrowersje i sceptycyzm
Choć Macmillan jest powszechnie uznawany za wynalazcę roweru z pedałami, historia ta nie jest pozbawiona kontrowersji. Badania Jamesa Johnstona, krewnego Macmillana z lat 90. XIX wieku, miały na celu udowodnienie, że to właśnie Macmillan jako pierwszy wynalazł rower napędzany pedałami. Jednakże, współczesne dowody dokumentalne potwierdzające, że projekt korbowo-pedałowy został zastosowany do dwukołowego pojazdu w tamtym czasie, są niewystarczające.
Sceptycy sugerują, że projekt Macmillana przedstawiony przez Johnstona był kompilacją dwóch welocypedów Thomasa McCalla z 1869 roku. Na zlecenie Johnstona, Thomas McCall zbudował replikę, która miała być prezentowana jako rower Macmillana na wystawie Stanley Show w 1896 roku (obecnie znajduje się w Muzeum Dumfries).
Identyfikacja Macmillana jako osoby, która otrzymała wczesny mandat za szybką jazdę na rowerze, jest również kwestionowana. Alastair Dodds argumentuje, że ówczesna prasa wiktoriańska nie nazwałaby kowala „dżentelmenem”. Jednakże, nie wyjaśnia to, czym był wspomniany „welocyped pomysłowej konstrukcji”.
Inne roszczenia do wynalazku
Niektórzy historycy, którzy badali historię roweru z pedałami, w tym David V. Herlihy, twierdzą, że Macmillan nie był pierwszym wynalazcą. Herlihy twierdzi, że listy od klientów ze Szkocji do firmy Michaux w 1868 roku wskazują, że wszystkie pojazdy napędzane siłą ludzkich mięśni w tamtym regionie to trójkołowce i czterokołowce. Podobne twierdzenie wysuwa David Gordon Wilson.
Mimo kontrowersji, warto wspomnieć o Gavina Dalzell z Lesmahagow, który miał skopiować maszynę Macmillana w 1846 roku i przekazać szczegóły tak wielu osobom, że przez ponad 50 lat był powszechnie uważany za wynalazcę roweru.
Dlaczego Kirkpatrick Macmillan wynalazł rower?
Jak wspomniano wcześniej, inspiracją dla Macmillana była drezyna. Widząc, jak porusza się na niej człowiek, Macmillan zdał sobie sprawę, że można ulepszyć ten pojazd, eliminując konieczność odpychania się nogami. Jako zręczny kowal, miał umiejętności i narzędzia, aby zrealizować swój pomysł.
Macmillan nigdy nie pomyślał o opatentowaniu swojego wynalazku ani o zarabianiu na nim pieniędzy. Jednak inni szybko dostrzegli potencjał jego maszyny i wkrótce zaczęły pojawiać się kopie na sprzedaż. Mimo to, Macmillan pozostawał obojętny na zamieszanie wokół swojego wynalazku, preferując spokojne wiejskie życie.
Podsumowanie i dziedzictwo
Historia Kirkpatricka Macmillana jest fascynującym przykładem wczesnych innowacji w dziedzinie transportu. Choć istnieją spory co do tego, czy był on rzeczywiście pierwszym wynalazcą roweru z pedałami, jego wkład w rozwój tego pojazdu jest niezaprzeczalny. Nawet jeśli jego wynalazek nie był idealny, to bez wątpienia stanowił ważny krok na drodze do powstania nowoczesnego roweru, który znamy dzisiaj.
Często zadawane pytania (FAQ)
Kim był Kirkpatrick Macmillan?
Kirkpatrick Macmillan był szkockim kowalem, urodzonym w 1812 roku, któremu przypisuje się wynalezienie roweru z pedałami.
Kiedy Macmillan wynalazł rower z pedałami?
Uważa się, że Macmillan skonstruował swój rower z pedałami około 1839 roku.
Co było unikalnego w wynalazku Macmillana?
Macmillan zaadaptował mechanizm pedałów do drezyny, umożliwiając napędzanie roweru bez odpychania się nogami od ziemi. Wykorzystał poziom ruch posuwisto-zwrotny stóp, przenoszony na tylne koło za pomocą łączników.
Czy Macmillan jest na pewno wynalazcą roweru z pedałami?
Choć jest powszechnie uznawany, istnieją kontrowersje i sceptycyzm dotyczące tego, czy Macmillan był rzeczywiście pierwszym wynalazcą roweru z pedałami. Nie ma jednoznacznych współczesnych dowodów dokumentalnych potwierdzających jego pierwszeństwo.
Dlaczego istnieją wątpliwości co do wynalazku Macmillana?
Wątpliwości wynikają z braku współczesnych dokumentów potwierdzających jego wynalazek oraz z późniejszych badań sugerujących, że projekt Macmillana mógł być kompilacją późniejszych konstrukcji. Również inni wynalazcy są wymieniani w kontekście wczesnych rowerów z pedałami.
eśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Kirkpatrick Macmillan: Szkot, który wynalazł rower z pedałami?, możesz odwiedzić kategorię Kultura i Społeczność Rowerowa.